|
Qė nga krijimi i shtetit shqiptar
mė 28 nėntor 1912, Shqipėria ka provuar disa modele
qeverisjeje, pėrfshirė protektoratin ndėrkombėtar, monarkinė,
regjimin e partisė shtet si dhe republikėn parlamentare.
Gjatė kėsaj periudhe funksioni i Presidentit tė Republikės dhe
i Kryetarit tė Shtetit ėshtė ushtruar nė forma tė ndryshme.
Mė 1912 u
krijua qeveria e parė me Ismail Qemalin nė krye, e cila kishte
edhe kompetencat e Kryetarit tė Shtetit. Mė 6 shkurt 1914
Konferenca e Ambasadorėve emėroi Princin Wilhelm Wied si
Kryetar tė Shtetit shqiptar. Nė periudhėn shtator 1914 janar
1920 Shqipėria u bė shesh lufte duke ndėrruar disa qeveri, ku
detyra e Kryetarit tė Shtetit u mbulua nga qeveri-regjenca tė
ndryshme. Mė 8 janar 1920 Kongresi i Lushnjės, zgjodhi
Kėshillin e Lartė prej 4 vetash, i cili do tė kryente
funksionet e Kryetarit tė Shtetit duke rikthyer
parlamentarizmin Nė vitin 1924 Fan Noli u zgjodh kryetar i
qeverisė, duke ushtruar edhe funksionet e Kryetarit tė Shtetit.
Pas ndryshimeve tė shpeshta nė qeverisje, mė 31 janar 1925
Asambleja Kombėtare miratoi formėn republikane tė regjimit dhe
votoi Ahmet Zogun si President tė Republikės. Mė 1 shtator
1928 Shqipėria u shpall Monarki dhe Ahmet Zogu u shpall Mbret
i Shqipėtarėve. Pas pushtimit tė Shqipėrisė nga Italia nė
prill 1939 dhe bashkimit tė dy vendeve, Viktor Emanueli III u
bė Mbret i Shqipėrisė. Vitet 1943-44 nėn pushtimin gjerman
rikthejnė qeverisjet regjenca.
Pėrfundimi i luftės sė Dytė
Botėrore dhe ēlirimi i Shqipėrisė mė 1944 u shoqėrua me
zgjedhjet e para parlamentare tė dhjetorit vitit 1945 dhe me
kalimin e funksionit tė Kryetarit tė Shtetit nė organ
kolegjial, si Presidium i Kuvendit Popullor. Nė periudhėn 11
janar 1946 12 dhjetor 1990, gjatė tė cilės Shqipėria
pėrjetoi diktaturėn komuniste, funksionet e Kryetarit tė
Shtetit u kryen nga Omer Nishani (10 janar 1946 - 1 gusht
1953), Haxhi Lleshi (1 gusht 1953 - 22 nėntor 1982) dhe Ramiz
Alia (22 nėntor 1982 22 shkurt 1991). Mė 22 shkurt 1991 u
krijua Kėshilli Presidencial i drejtuar nga Ramiz Alia, i cili
i ushtroi funksionet deri mė 30 prill 1991.
Mė 30 prill
1991 me zgjedhjen e Presidentit tė parė tė Republikės
parlamentare nga ana e njė parlamenti shumėpartiak, krijohet
Institucioni kushtetues i Presidentit tė Republikės. Qė nga
kjo datė dhe deri mė sot Presidentėt dhe periudhat e drejtimit
tė tyre janė si mė poshtė:
30 prill 1991:
Parlamenti zgjedh President tė
Republikės, zotin Ramiz Alia
9 prill 1992:
Parlamenti zgjedh President tė
Republikės, zotin Sali Berisha
3 mars 1997:
Parlamenti
rizgjedh President tė Republikės, zotin
Sali Berisha
24 korrik 1997
Parlamenti
zgjedh President tė Republikės, zotin
Rexhep Meidani
24 korrik 2002
Parlamenti zgjedh President tė
Republikės, zotin Alfred Moisiu
24 korrik 2007
Parlamenti zgjedh President tė
Republikės, zotin Bamir Topi |